Oceanracing.pl - Puchar Ameryki, Walencja 2007 - Vendee Globe

O 5 rano czasu polskiego już tylko 646 mil dzieli Vincenta Riou od linii mety w Les Sables d'Olonne. Jego przewaga nad Jeanem Le Cam spadła do zaledwie 14,5 mili, nad Goldingiem - do 76. Zapowiada to najbardziej zacięty finisz w historii. Kliknij 'czytaj więcej' by zobaczyć analizę taktyczną...

update: 1 lutego, 10:00pl

update - 1 lutego 2005 r.

Wg. raportu z godziny 11 w poniedziałek, na prowadzeniu znajdował się Jean Le Cam z przewagą 0,7 mili nad Vincentem Riou. O 1430 czasu polskiego skiper PRB wykonał zwrot na lewy hals, który poprowadzi go aż do mety w Les Sables d'Olonne. Vincent popłynął nieco dalej na północ niż wczoraj przewidywaliśmy (zobacz tekst poniżej) preferując wiatr słabszy, za to z bardziej korzystnego kierunku. Wkrótce potem podobny manewr wykonali Le Cam i Golding. W przypadku tego ostatniego wydaje się to nieco przedwczesne ale to chyba jedyna szansa Mike'a na utrzymanie kontaktu z prowadzącą dwójką.

Wszystkie trzy jachty żeglują obecnie podobnym kursem - około 100' - 110'. Dla Vincenta taki kurs oznacza prostą drogę do mety a więc najlepszą VMG (velocity made good - bezpośrednia prędkość z jaką jacht zbliża się do waypointu). Innymi słowy przekuwa on swoją północną pozycję w przewagę nad rywalami. O 5 rano we wtorek Riou był 20 mil przed Le Camem i 75 przed Goldingiem. Bonduelle i Ecover czekają aż wiatr odkręci z ENE ku północy by móc wyostrzyć i płynąć prosto w kierunku mety.

20 mil przewagi Vincenta to już całkiem sporo, biorąc pod uwagę, że do mety pozostało jedynie 450 mil a na dodatek jest to żegluga 'po szynach', bez większych możliwości wyprzedzania. Z drugiej strony 20 mil to zaledwie 2 godziny...

Warto zerknąć na mapkę skaterometryczną z godziny 6 rano. Pokazuje ona rzeczywiste wiatry jakie w danej chwili wieją nad powierzchnią ziemi (wszystkie inne dane pogodowe są efektem pracy modeli komputerowych, nawet jeśli są to dane bieżące). Widzimy na niej, że PRB płynie w strefie wiatrów słabszych, za to pełniejszych, z kolei Bonduelle i Ecover mają wiatry kilka węzłów mocniejsze, za to ostrzejsze. W efekcie wszystkie jachty osiągają podobną prędkość SOG (speed over ground), jednak jak wspomniałem wyżej, PRB osiąga najlepszą VMG.

Wiadomo wszystko z zarazem nie wiadomo nic. Sytuacja ogólna jest bowiem bardzo klarowna, zarówno jeśli chodzi o sytuację pogodową jak i taktykę zawodników. O wszystkim zadecydują szczegóły - pół węzła więcej wiatru, kliku stopniowe odkrętki, lokalne 'prywatne' podmuchy wreszcie perfekcyjne trymowanie żagli - to wszystko przełoży się na różnice prędkości rzędu ułamków węzłów, które jednak zadecydują o zwycięstwie w 3 miesięcznym maratonie.

Prędkość jachtów

Przed startem wiele mówiło się o potencjalnie większej prędkości nowych konstrukcji, jednak przebieg regat pokazał, że zmodyfikowane PRB, zwycięzca poprzedniej edycji Vendee, radzi sobie równie dobrze jak Bonduelle i PRB. Jacht Vincenta jest prawdopodobnie o 1% do 2% wolniejszy, szczególnie w żegludze na wiatr - obrotowe maszty na jednostkach Goldinga i Le Cama w parze z asymetrycznymi mieczami zapewniają im minimalnie lepsze osiągi. Jednak 1% - 2% z pozostałych 646 mil to zaledwie 6 - 13 mil - za mało by wyprzedzić PRB, szczególnie w przypadku Mike'a. Aspekt prędkości jachtów możemy pominąć.

Obciążenie sprzętu

Dwa dni temu przewaga Vincenta wynosiła około 150 mil nad Bonduelle i około 200 nad Ecover. Le Cam i Golding nie mieli nic do stracenia i 'żyłowali' swoje jachty do granic możliwości a nawet nieco bardziej. Maksymalnie przeżaglowane jednostki co rusz napotykały gwałtowne szkwały o sile ponad 30 węzłów a morze było 'choppy' - pokryte krótką i nieregularną falą. Obyło się jednak bez poważnych awarii a o drobnych, jeśli były, nie dowiemy się zapewne przed końcem wyścigu, gdyż skiperzy nie mają żadnego interesu by zdradzać swe słabości konkurentom. Możemy przyjąć, że wszystkie trzy jachty są w pełnej sprawności bojowej a czynnik obciążenia sprzętu nie będzie odgrywał większej roli na końcowym odcinku - warunki są bowiem stabilne a wiatry słabe.

Wytrzymałość (fizyczna i psychiczna) żeglarzy

Większą rolę niż zmęczenie sprzętu odegra zapewne zmęczenie czynnika ludzkiego. Walka o każdy ułamek mili wymaga od żeglarzy nieprzeciętnego wysiłku - będą musieli czuwać 24 godziny na dobę by nie przegapić najmniejszej nawet zmiany wiatru, nieustannie trymować żagle, spędzać godziny przed ekranami komputerów, ściągając najnowsze pliki pogodowe i planując trajektorię żeglugi przez Zatokę Biskajską. Czasu na sen i odpoczynek będzie więc bardzo mało (jakby ostatnie trzy miesiące były siestą ;) Każda godzina drzemki może oznaczać stracone mile. Z drugiej strony nie można przesadzić, gdyż skrajne zmęczenie ograniczy sprawność żeglarzy, zaczną popełniać błędne decyzje, pojawią się halucynacje...

Pogoda

To chyba najważniejszy element układanki. Przewaga Riou nad Le Camem wynosi 14,5 mili, jest to jednak różnica między odległościami jakie dzielą obu żeglarzy od mety w Les Sables. Faktyczna odległość między jachtami wynosi okołó 160 mil, Riou żegluje około 3' bardziej na północ. A to oznacza, że obaj żeglarze spotkają minimalnie różne warunki pogodowe.

Ogóly obraz jest jasny - oba jachty poruszają się w południowej i południowo-wschodniej części stacjonarnego wyżu, który wkrótce zacznie powoli przemieszczać się na południowy-wschód. Kluczowym zadaniem na poniedziałek jest znalezienie właściwego momentu do wykonania zwrotu na lewy hals, który doprowadzi żeglarzy aż do mety. Wg. moich symulacji Vincent powinien wykonać zwrot około godziny 1300 a Jean około 1700. Wkrótce potem ich kursy zaczną się zbiegać i zacznie się prawdziwy sprint do mety (jakkolwiek żółwim tempem i pod wiatr ;)

Różnice w prędkości i kierunku wiatru są tak niewielkie, że trudno jest ocenić sytuację gołym okiem. Użyłem więc programu MaxSea do wykreślenia prognozowanej trasy PRB i Bonduelle. Symulacja ta zawiera jedno uproszczenie - użyłem uproszczonej krzywej biegunowej jachtu klasy open60 (wchodzącej w skład pakietu MaxSea) - precyzyjne biegunowe PRB i Bonduelle są z oczywistych względów nie do zdobycia. Skoro jednak założyliśmy, że osiągi obu jachtów nie mają kluczowego znaczenia, to możemy uznać tą symulację za wiarygodną. Poniższe mapki wszystko tłumaczą...

Taktyka zawodników i sytuacja pogodowa o 5 rano 31 I, 1 II, 2 II i 3 II:

czarne kwadraciki to kolejne, prognozowane pozycje jachtow, odmierzane co 2 godziny poczawszy od godziny 5 rano czasu polskiego w poniedziałek

Widzimy wyraźnie, że walka będzie zacięta i potrwa do samego końca. MaxSea przewiduje koniec wyścigu na czwartek rano - Vincent minie linię mety o 6 rano, Jean o... 7 !! Biorąc pod uwagę okres prognozy możemy to uznać za błąd statystyczny ;)

Celowo nie piszę tutaj o strategii Mike'a. Cóż, chyba skazałem go na straty, teoretycznie bowiem jego szanse są nikłe. Nie chodzi tu nawet o 76 mil straty (ponad 10% pozostałego dystansu) co o położenie na trasie. Ecover jest po prostu całkowicie kryty przez Bonduelle - tzn. jacht Le Cama znajduje się między linią mety a jednostką Anglika. Oznacza to, że Golding nie może nic zyskać taktyczną zagrywką a jest raczej nieprawdopodne, że nagle zacznie żeglować 10% szybciej niż Bonduelle, płynąc w tych samych warunkach.

Aktualna klasyfikacja i interaktywna mapa: www.vendeeglobe.org/uk/classements
photo: www.vendeeglobe.org / www.mikegolding.com

Vincent Riou PRB:

Vincent Riou PRB:

Jean Le Cam BONDUELLE:

Mike Golding ECOVER:

Karaiby >>>